Góp phần giải quyết nhiều vấn đề lớn về phát triển kết cấu hạ tầng

Sáng 02/10, Viện Khoa học và Công nghệ GTVT tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm ngày thành lập, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà đến dự và phát biểu chỉ đạo.

Thứ trưởng Phạm Minh Hà thay mặt lãnh Bộ Xây dựng tặng bức trướng cho Viện Khoa học và Công nghệ GTVT nhân dịp 70 năm ngày thành lập.

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Viện Khoa học và Công nghệ GTVT, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà biểu dương và chúc mừng những kết quả, thành tích, đóng góp quan trọng của Viện Khoa học và Công nghệ GTVT trong suốt 70 năm qua vào sự phát triển kết cấu hạ tầng giao thông của nước nhà.

Theo Thứ trưởng Phạm Minh Hà, đất nước ta bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen. KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang tác động mạnh mẽ đến hoạt động sản xuất, quản lý và phát triển kết cấu hạ tầng. Ngành Xây dựng nói chung và lĩnh vực GTVT nói riêng đang đứng trước yêu cầu xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, bền vững, thân thiện với môi trường; bảo đảm chất lượng, hiệu quả đầu tư và an toàn trong khai thác. 

Với vai trò là một trong những đơn vị nghiên cứu KHCN hàng đầu trong lĩnh vực GTVT, Viện cần thực hiện tốt phương châm “KHCN luôn đi trước một bước”; quán triệt, thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, trọng tâm là Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thứ trưởng Phạm Minh Hà đề nghị Viện tiếp tục bám sát các nhiệm vụ của Bộ, tập trung nghiên cứu vật liệu mới, công nghệ mới, các giải pháp xây dựng hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu; đẩy mạnh chuyển đổi số trong xây dựng và quản lý công trình, tiếp tục tích cực tham gia xây dựng và hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn của Ngành; tăng cường hợp tác có hiệu quả với các trường đại học, doanh nghiệp, tổ chức khoa học trong và ngoài nước, đồng thời quan tâm đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học trẻ. Kết quả nghiên cứu phải đáp ứng yêu cầu và được ứng dụng trong thực tiễn.

Phát huy truyền thống vẻ vang của đơn vị với bề dày truyền thống 70 năm xây dựng và phát triển, thời gian tới Viện Khoa học và Công nghệ GTVT cần tiếp tục đổi mới, đạt được nhiều thành tích to lớn hơn nữa trong quá trình phát triển, khẳng định vai trò, vị thế của một đơn vị nghiên cứu hàng đầu của Ngành, góp phần phục vụ thắng lợi sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Thứ trưởng Phạm Minh Hà nhấn mạnh.

Trước đó, ôn lại truyền thống 70 năm xây dựng và phát triển, ông Trần Bảo Ngọc – Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ GTVT cho biết, Viện Khoa học và Công nghệ GTVT tiền thân là Viện Thí nghiệm vật liệu, được thành lập theo Nghị định số 96-NĐ ngày 04/10/1956 của Bộ Giao thông và Bưu điện. Ngay từ khi ra đời, Viện đã được giao những chức năng gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển của Ngành, từ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, biên soạn tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đến đào tạo, bồi dưỡng kỹ thuật nghiệp vụ và tư vấn.

Trải qua 70 năm xây dựng và phát triển, các thế hệ cán bộ, viên chức và người lao động của Viện đã luôn nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách, không ngừng đổi mới, sáng tạo, xây dựng Viện trở thành một trong những đơn vị đi đầu trong công tác nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới trong các lĩnh vực của ngành GTVT, đã có nhiều đóng góp quan trọng cho ngành GTVT và cho đất nước qua các thời kỳ.

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Viện đã nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp như cầu phao dã chiến, xe tải chạy trên cáp, chống lầy, san lấp hố bom, sửa chữa phà, góp phần bảo đảm giao thông thông suốt. Đặc biệt, năm 1972, Viện phối hợp với lực lượng công binh nghiên cứu thành công phương pháp rà phá thủy lôi từ tính và bom từ trường tại cửa biển Hải Phòng, góp phần khai thông tuyến vận tải chiến lược trên biển. Kết quả nghiên cứu này được Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về KHCN năm 1996.

Trong thời kỳ đổi mới, Viện đã nghiên cứu, góp phần để Việt Nam có thể làm chủ công nghệ thi công cầu dây văng, đúc hẫng, đúc đẩy, lắp ghép phân đoạn; chủ trì xây dựng nhiều quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn ngành về cầu, hầm, đường bộ, đường sắt tốc độ cao. Viện đã đề xuất các giải pháp khắc phục lún vệt bánh xe, tái chế mặt đường bê tông nhựa; nghiên cứu, thử nghiệm và xây dựng tiêu chuẩn về sử dụng cát biển làm nền đường, góp phần giải quyết khó khăn về nguồn vật liệu tại ĐBSCL.

Viện đã tham gia tư vấn giám sát, kiểm định tại nhiều dự án quan trọng, trong đó có các dự án thành phần cao tốc Bắc – Nam, đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông, Cảng Hàng không quốc tế Long Thành. Viện cũng đã đào tạo, bồi dưỡng được hàng vạn cán bộ tư vấn giám sát, thí nghiệm, cán bộ quản lý phòng thí nghiệm và thẩm tra viên an toàn giao thông, góp phần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ kỹ thuật của Ngành, ông Trần Bảo Ngọc nhấn mạnh.

Trong những năm qua, Viện cũng là đơn vị sự nghiệp KHCN đi đầu trong thực hiện cơ chế tự chủ chi thường xuyên và chi đầu tư. Những kết quả, thành tích, đóng góp quan trọng của Viện không những góp phần nâng cao vị thế và uy tín của Viện, mà còn tác động tích cực, ảnh hưởng lan tỏa sâu rộng tới sự phát triển của hệ thống hạ tầng giao thông quốc gia.

70 năm là chặng đường đủ dài để hình thành nền tảng về đội ngũ, tri thức, cơ sở nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn. Nhưng với một tổ chức khoa học, dấu mốc này đồng thời đặt ra yêu cầu về khả năng thích ứng trước những bài toán mới.

Giai đoạn vừa qua, Viện đã xây dựng 6 thuyết minh chương trình KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của ngành, tập trung vào giao thông thông minh; ứng dụng BIM và AI trong khảo sát, thiết kế, thi công, nghiệm thu và vận hành công trình; phát triển phương tiện phát thải thấp và chuyển đổi năng lượng xanh; tiếp nhận, chuyển giao công nghệ, quản lý khai thác và bảo trì đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị; rút ngắn thời gian gia tải chờ lún cho công trình đường bộ cao tốc; ứng dụng Drone và AI trong khảo sát, dự báo và ứng phó thiên tai đối với hạ tầng giao thông.

Nhìn lại 70 năm, điều đáng chú ý không chỉ là số lượng công trình hay nhiệm vụ khoa học, mà còn là quá trình tích lũy năng lực qua nhiều thế hệ. Ngày 04/10/2026 không chỉ là dấu mốc để nhìn lại chặng đường đã qua, mà còn là thời điểm nhận diện những yêu cầu mới đối với một tổ chức KHCN trong giai đoạn hạ tầng giao thông đang chuyển sang những phương thức phát triển mới.

Những thành tích, đóng góp của Viện qua các thời kỳ đã được Đảng, Nhà nước, Bộ Xây dựng, các cấp các ngành ghi nhận, đánh giá cao, tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý. Đặc biệt, Viện Khoa học và Công nghệ GTVT đã vinh dự được Bác Hồ tặng lẵng hoa động viên, khích lệ và đã hai lần được Chủ tịch Nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất.

Bài viết của Tạp chí Xây dựng điện tử – Bộ Xây dựng

https://tapchixaydung.vn